การออกแบบอย่างยั่งยืน (Sustanable Design)

การออกแบบอย่างยั่งยืน (Sustanable Design)
สภาวะของสังคมโลกในปัจจุบันที่เต็มไปด้วยการแข่งขันทางธุรกิจด้วยระบบทุนนิยม ก่อผลกระทบต่อมวลมนุษย์ชาติและระบบของโลกอย่างปฏิเสธไม่ได้ เราสามารถเห็นผลของระบบทุนนิยมที่มีต่อโลกได้ ผ่านความเปลี่ยนแปลงและภัยพิบัติต่างๆ ที่เกิดขึ้นไม่เว้นแต่ละวัน ด้วยระบบของการบริโภคที่เกินพอดี ปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นถูกทับถมและทับซ้อนมาเนินนานจนไม่ทราบว่าจะหยุดยั้งระบบที่ทำลายตนเองและสิ่งแวดล้อมนี้ได้อย่างไร มีแต่คนพูดถึงเพียงผลที่เกิด พูดถึงความแปรปรวนที่ประจักษ์ แต่มีน้อยนักที่จะพูดถึงการแก้ไข ปรับปรุง รวมทั้งปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอันเป็นสาเหตุของผลทั้งปวงเหล่านั้น
การผลิตและการออกแบบสินค้าทั้งหลาย นับได้ว่าเป็นจำเลยหนึ่งของผลอันเลวร้ายด้านสภาวะแวดล้อมที่เกิดขึ้น กองขยะที่ไม่มีวันจะลดลงมีแต่จะเพิ่มขึ้นเป็นสัญญาณที่ชัดเจนของการผลิตและออกแบบโดยขาดการคำนึงถึงผลกระทบที่จะตามมา เพราะความมุ่งหวังที่มีก่อนการออกแบบเน้นไปเพียงยอดการจำหน่ายสินค้าตามคำสั่งของพ่อค้าและนายทุน เมื่อนึกถึงตรงนี้ก็ให้ท้อถอยในจิตคำนึงแห่งบริบทของการจะก้าวไปสู่การแก้ไขเหมือนคนเป็นอัมพาตต้องนอนมองมดแมงค่อยๆ กัดกินเนื้อตนเองไปทีละน้อยจนกว่าจะตายในที่สุด
อย่างไรก็ตามเมื่อมาถึง ณ จุดนี้แล้วก็ยังอยากจะกล่าวถึงการออกแบบที่น่าจะมาช่วยประทังผลกระทบที่เกิดขึ้นทั้งหลาย โดยการรวมเอากระบวนการที่ยั่งยืน(Sustanable) เข้ามาสู่กระบวนการออกแบบ (Design) ให้เป็นการออกแบบอย่างยั่งยืน ซึ่งหลักการที่จะกล่าวถึงก็คงเป็นหลักการอย่างกว้างๆ ที่จะนำไปสู่การพิจารณา และพัฒนากระบวนการของการออกแบบสู่ความยั่งยืนต่อไป
เมื่อกล่าวถึงการออกแบบแล้วมีองค์ประกอบหลักอยู่สามประการอันได้แก่ องค์ความรู้ด้านการตลาด (Maketting) องค์ความรู้ทางด้านวิศวกรรมเทคโนโลยี (Technology Materail and Process) และองค์ความรู้ด้านความงามทางศิลปะ หรือสุนทรียะ (Aesthetic) ซึ่งองค์ความรู้ทั้งสามนี้จะขาดไปเสียมิได้ในการนำมาพิจารณาในการออกแบบ ส่วนรายละเอียดปลีกย่อยอื่นๆ ก็คงมีลงไปตามเนื้อหาของการออกแบบแต่ละชนิดไป เมื่อมองถึงจุดนี้ก็จะพบว่าขาทั้งสามขององค์ความรู้ทางการออกแบบนั้นมีจุดมุ่งเน้นไปสู่สภาวะของความต้องการ (Need) ของผู้บริโภค เอื้อต่อต้นทุนการผลิต และยั่วยุด้วยความงามให้เกิดความต้องการที่มากขึ้นตามแนวคิดของทุนนิยมซึ่งทำให้การแข่งขันมีความรุนแรงไปตามความต้องการด้านผลกำไร การต่อสู้ด้วยการออกแบบจึงเกิดภาวะแข่งขันจนกระทั่งนักออกแบบทั้งหลายเริ่มลืมเลือนถึงผลกระทบที่จะตามมาทั้งจากสภาวะทางสังคมที่มอมเมาผู้บริโภคให้คล้อยตามรสนิยมแปลกๆ ที่ถูกสร้างขึ้นจากนักการตลาด การใช้ทรัพยากรในการผลิตอย่างไม่ลืมหูลืมตาต่อผลกระทบที่มีกับสิ่งแวดล้อม และการละเลยต่อความถูกต้องสวยงามทางวัฒนธรรมจารีตประเพณีที่มีผลกระทบย้อนมาสู่เยาวชน และประชากรของประเทศ ของโลกในระยะยาว
แล้วอะไรคือ "การออกแบบอย่างยั่งยืน" การให้ความรู้และจิตสำนึกพื้นฐานกับนักออกแบบเพิ่มเติมกับองค์ความรู้ของการออกแบบเดิมโดย เพิ่มองค์ประกอบอีกสามส่วนควบคู่ไปกับองค์ความรู้เดิมประกอบด้วย องค์ความรู้ในด้านสิ่งแวดล้อมที่ดี (Green Environment) องค์ความรู้ของวิถีแห่งความเป็นจริงของชีวิต (Truth way of Life Style) และองค์ความรู้แห่งบริบททางสังคมที่ยังยืน (Sustanable Socil) เป็นหลักการอีกสามขาที่ควรจะเพิ่มเติมให้แก่หมู่มวลนักออกแบบทั้งในปัจจุบันและอนาคตเพื่อมีส่วนในการแก้ไขวิกฤติแห่งการดำรงค์อยู่ของมวลมนุษย์ชาติต่อไป....

หมายเหตุ ข้อเขียนนี้เป็นความคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้เขียนเท่านั้น
ผู้เขียนบทความ: มนตรี เลากิตติศักดิ์
เวลาป้อน: 11 มิ.ย. 2011 14:53
แก้ไขล่าสุด: 11 มิ.ย. 2011 14:53
จำนวนการเปิด: 3,931

 

ข้อคิดเห็น

เข้าสู่ระบบ
ลิขสิทธิ์ © 2010 คณะศิลปกรรม และสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา
สงวนไว้ซึ่งสิทธิทั้งหมด
95/2 ถ.ซุปเปอร์ไฮเวย์ลำปาง-เชียงใหม่ ต.ช้างเผือก อ.เมือง จ.เชียงใหม่ 53000
โทรศัพท์ 053-414250 / โทรสาร.053-414253